shramik card renewal process marathi 2026
तुम्ही बांधकाम कामगार (Construction Worker) आहात का? तुम्हाला सरकारकडून मिळणारे ५००० रुपये, मुलांची शिष्यवृत्ती (Scholarship) किंवा पेटी (Safety Kit) मिळणे अचानक बंद झाले आहे का?
जर तुमचे उत्तर ‘हो’ असेल, तर सावध व्हा! ९०% कामगारांचे पैसे थांबण्याचे मुख्य कारण म्हणजे त्यांचे Shramik Card Renewal (लेबर कार्ड नूतनीकरण) वेळेवर न करणे.
मी गेल्या १५ वर्षांपासून हजारो कामगारांची कागदपत्रे आणि सरकारी योजनांचे क्लेम पास होताना पाहिले आहेत. पुण्यातील ‘सुरेश’ नावाच्या एका कामगाराने केवळ १२ रुपयांचे रिन्यूअल वेळेवर केले नाही, आणि त्यामुळे त्याच्या मुलीची २०,००० रुपयांची शिष्यवृत्ती रद्द झाली. अशी चूक तुमच्यासोबत होऊ देऊ नका.
या लेखात, मी तुम्हाला Shramik Card Renewal Process बद्दलची खात्रीशीर आणि लेटेस्ट माहिती देणार आहे. २०२६ मध्ये रिन्यूअल कसे करायचे, नवीन नियम काय आहेत आणि घरबसल्या Mahabocw Renewal Status कसे तपासायचे—हे सर्व आपण सोप्या मराठीत पाहूया.
Shramik Card Renewal का महत्त्वाचे आहे? (Why is Renewal Mandatory?)
बरेच कामगार गोंधळतात की, “मी एकदा कार्ड काढले आहे, आता पुन्हा कशाला पैसे भरायचे?”
येथे एक गोष्ट समजून घ्या: e-Shram Card आणि Bandhkam Kamgar (Labour) Card यात फरक आहे.
-
e-Shram Card: हे केंद्र सरकारचे कार्ड आहे, याला सहसा रिन्यूअलची गरज नसते (फक्त अपडेट करावे लागते).
-
Maharashtra Building and Other Construction Workers (MBOCW) Card: यालाच आपण ‘लेबर कार्ड’ म्हणतो. हे दरवर्षी किंवा ३ वर्षांनी रिन्यू करणे अनिवार्य आहे.
जर तुमची नोंदणी ‘Active’ नसेल, तर तुम्हाला खालील फायदे मिळणार नाहीत:
-
मुलांसाठी शैक्षणिक सहाय्य (Scholarship)
-
घरकुल योजना अनुदान
-
लग्नासाठी ५१,००० रु. पर्यंत मदत
-
सुरक्षा किट (Safety Kit) आणि संसार उपयोगी वस्तू
Renewal साठी लागणारी कागदपत्रे २०२६ (Documents List for Labour Card Renewal)
रिन्यूअल करण्यासाठी तुम्हाला कागदपत्रांचे मोठे गठ्ठे घेऊन फिरण्याची गरज नाही. २०२६ च्या नवीन नियमांनुसार, तुमच्याकडे फक्त खालील Documents सॉफ्ट कॉपी (फोटो) स्वरूपात तयार असावेत:
-
जुने लेबर कार्ड (Old Registration Certificate): तुमचा जुना नोंदणी क्रमांक.
-
९० दिवसांचे कामाचे प्रमाणपत्र (90 Days Working Certificate): हे सर्वात महत्त्वाचे आहे. मागील १२ महिन्यांत तुम्ही किमान ९० दिवस बांधकाम कामगार म्हणून काम केले आहे, याचा पुरावा (कंत्राटदार, ग्रामसेवक किंवा महानगरपालिकेकडून सही-शिक्का).
-
आधार कार्ड (Aadhaar Card): मोबाइल नंबर लिंक असलेले.
-
बँक पासबुक (Bank Passbook): जर बँक बदलली असेल तरच.
-
सेल्फ डिक्लेरेशन (Self Declaration): नूतनीकरण अर्जासोबतचे स्वयंघोषणापत्र.
Expert Tip: अनेकदा कंत्राटदार ९० दिवसांचा दाखला द्यायला टाळाटाळ करतात. अशा वेळी, तुम्ही ग्रामसेवक (गावात) किंवा वॉर्ड ऑफिसर (शहरात) यांच्याकडूनही हा दाखला घेऊ शकता.
| Construction Worker’s Registration Form (For reference) | Download |
| Construction Worker’s Renewal Form (For reference) | Download |
| *90 Days Work Certificate – Gramsevak for Worker Registration (For reference)
* – The new 90 day certificate made available on the website should be used for registration and renewal. |
Download |
| 90 Days Work Certificate – Developer for Worker Registration (For reference) | Download |
| Aadhaar Consent Form for online Registration (For reference) | Download |
| Self Declaration Form for online Registration (For reference) | Download |
Step-by-Step: Online Shramik Card Renewal Process (मराठीत)
आता सायबर कॅफेमध्ये जाऊन २००-३०० रुपये खर्च करण्याची गरज नाही. तुम्ही तुमच्या मोबाइलवरून ही Online Process पूर्ण करू शकता.
Step 1: अधिकृत वेबसाइटवर जा
Google वर Mahabocw सर्च करा किंवा थेट mahabocw.in या वेबसाइटला भेट द्या. (सावध राहा: अनेक फेक वेबसाइट्स आहेत, फक्त .in किंवा .gov.in असलेल्या साइटवरच विश्वास ठेवा.)
Step 2: ‘Workers’ टॅब निवडा
होमपेजवर तुम्हाला ‘Construction Worker Registration’ किंवा ‘Renewal’ असे पर्याय दिसतील. त्यातील ‘Construction Worker Online Renewal’ या पर्यायावर क्लिक करा.
Step 3: लॉगिन करा (Login Details)
येथे तुम्हाला तुमचा Registration Number (नोंदणी क्रमांक) विचारला जाईल. तो टाकून ‘Proceed’ करा. तुमच्या रजिस्टर्ड मोबाइलवर एक OTP येईल.
Step 4: ९० दिवसांचे प्रमाणपत्र अपलोड करा
फॉर्म उघडल्यावर तुमची जुनी माहिती दिसेल. तिथे तुम्हाला फक्त ’90 Days Certificate’ अपडेट करायचे आहे. कंत्राटदाराची माहिती भरा आणि प्रमाणपत्राचा फोटो अपलोड करा.
Step 5: फी भरणे (Fees Payment)
२०२६ मध्ये सरकारी रिन्यूअल फी नाममात्र (साधारण १२ ते २५ रुपये + १ रुपया सबस्क्रिप्शन) आहे. तुम्ही UPI, Google Pay किंवा Net Banking ने हे पैसे भरू शकता.
Step 6: पावती डाऊनलोड करा (Download Receipt)
पैसे भरल्यानंतर तुम्हाला एक Acknowledgement Receipt मिळेल. ती जपून ठेवा. तुमची रिन्यूअल रिक्वेस्ट सबमिट झाली आहे.
तुमचे कार्ड रिन्यू झाले की नाही? (Check Renewal Status)
पैसे भरले म्हणजे काम झाले असे नाही. अनेकदा तांत्रिक कारणांमुळे अर्ज रिजेक्ट होतो. त्यामुळे Registration Status चेक करणे गरजेचे आहे.
-
पुन्हा mahabocw.in वर जा.
-
‘Registration Status’ या लिंकवर क्लिक करा.
-
तुमचा आधार नंबर किंवा नोंदणी क्रमांक टाका.
-
जर स्टेटस ‘Active’ दिसत असेल, तर तुमचे कार्ड यशस्वीरित्या रिन्यू झाले आहे!
-
जर ‘Pending’ असेल, तर ७-१५ दिवस वाट पाहा.
ऑफलाइन (Offline) पद्धत: ज्यांना ऑनलाइन जमत नाही त्यांच्यासाठी
जर तुम्हाला ऑनलाइन प्रक्रिया कठीण वाटत असेल, तर तुम्ही खालील ठिकाणी जाऊन रिन्यूअल करू शकता:
-
तुमच्या तालुक्यातील ‘कामगार कल्याण मंडळ’ (Labour Welfare Office) कार्यालय.
-
नजीकचे CSC Center (सेतू सुविधा केंद्र).
-
CSC केंद्रावर जाताना ५० ते १०० रुपये सर्व्हिस चार्ज द्यावा लागू शकतो.
कामगारांनो, या 3 चुका टाळा
माझ्या अनुभवानुसार, ९९% कामगार या तीन चुकांमुळे सरकारी लाभांपासून वंचित राहतात:
-
तारखेची वाट पाहणे: कार्डची तारीख संपल्यावर रिन्यूअल करायला धावू नका. तारीख संपण्याच्या १ महिना आधीच रिन्यूअल प्रोसेस सुरू करा.
-
चुकीचा मोबाइल नंबर: जो नंबर आधार कार्डला लिंक आहे, तोच वापरा. नाहीतर OTP येणार नाही.
-
बोगस प्रमाणपत्र: काही एजंट खोटे ९० दिवसांचे प्रमाणपत्र बनवून देतात. असे केल्यास तुमचे कार्ड कायमचे रद्द (Blacklist) होऊ शकते.
मित्रांनो, Shramik Card Renewal ही केवळ एक प्रक्रिया नसून तुमच्या कष्टाच्या पैशांवरचा हक्क आहे. सरकार हजारो रुपये देण्यास तयार आहे, पण त्यासाठी तुमची नोंदणी Active असणे गरजेचे आहे. आजच तुमचे स्टेटस चेक करा आणि १-२ तासांत ही प्रक्रिया पूर्ण करा.
तुम्हाला रिन्यूअल करताना काही अडचण येत आहे का? खाली कमेंटमध्ये तुमचा प्रश्न विचारा किंवा हा लेख तुमच्या कामगार मित्रांच्या WhatsApp ग्रुपवर नक्की शेअर करा. कदाचित तुमच्या एका शेअरमुळे कोणाची तरी थांबलेली शिष्यवृत्ती पुन्हा सुरू होईल!