Savitribai Phule Adhar Yojana 2025, OBC Students Scheme
महाराष्ट्रातील उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थी आणि जागरूक पालकांनो,
तुम्ही शहरांमध्ये शिक्षण घेत असताना वसतिगृहात प्रवेश मिळाला नाही, म्हणून तुमचे शिक्षण थांबवू नका! तुमच्यासाठी अत्यंत आनंदाची आणि महत्त्वाची Breaking News आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या इतर मागास बहुजन कल्याण विभागाने (OBC Bahujan Welfare Department) ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना (Savitribai Phule Adhar Yojana) मध्ये अनेक वर्षांनंतर मोठा सुधारणा करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या नवीन शासन निर्णयानुसार (GR Update 2023 – 2025), आता पात्र OBC Students आणि इतर प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना शहरात राहून शिक्षण घेण्यासाठी दरवर्षी ६०,००० रुपयांपर्यंत आर्थिक सहाय्यता थेट बँक खात्यात (DBT) मिळणार आहे. हा Student Stipend Maharashtra मध्ये उच्च शिक्षण घेणाऱ्या गरजू विद्यार्थ्यांसाठी जीवन बदलणारा निर्णय आहे.
💡 योजना काय आहे? Savitribai Phule Adhar Yojana
ज्या OBC, NT, VJNT, SBC प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांना शासकीय वसतिगृहात प्रवेश मिळत नाही, त्यांच्यासाठी ही योजना लागू करण्यात आली आहे.
- उद्देश: शहरांमध्ये शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांना भोजन, निवास (Hostel/Rent) आणि उदरनिर्वाह खर्च (Stipend) भागवण्यासाठी आर्थिक मदत करणे.
- फायदा: उच्च शिक्षणासाठी लागणारा मोठा खर्च कमी करून, विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणात खंड पडू नये यासाठी थेट विद्यार्थी भत्ता (Student Stipend) पुरवणे.
🆕 सर्वात महत्त्वाचा बदल: पात्रता (1st to 4th Year)
हा बदल तुम्हाला त्वरित अर्ज करण्याची संधी देतो!
| स्थिती | जुना नियम (बदलण्यापूर्वी) | नवीन नियम आणि सुधारणा |
| अर्ज कोण करू शकत होते? | केवळ अभ्यासक्रमाच्या प्रथम वर्षातील विद्यार्थी. | आता प्रथम, द्वितीय, तृतीय आणि चतुर्थ वर्षातील (अभ्यासक्रम सुरू असलेले) सर्व पात्र विद्यार्थी अर्ज करू शकतात. |
| किती वर्षांसाठी लाभ? | साधारणपणे फक्त एका वर्षासाठी. | शैक्षणिक अभ्यासक्रम पूर्ण होईपर्यंत (उदा. ४ वर्षांसाठी) दरवर्षी नूतनीकरण (Renewal) करण्याची सुविधा. |
याचा अर्थ: तुम्ही जर सध्या दुसऱ्या, तिसऱ्या किंवा चौथ्या वर्षात असाल आणि तुम्हाला वसतिगृहात प्रवेश मिळाला नसेल, तरीही तुम्ही ६०,००० रुपये भत्त्यासाठी अर्ज करण्यास पात्र आहात!
💰 किती भत्ता मिळणार? (शहरानुसार रकमेचा तपशील)
विद्यार्थ्याला मिळणाऱ्या वार्षिक भत्त्याची रक्कम तो कोणत्या शहरातील शिक्षण घेत आहे, यावर अवलंबून असते.
| शहर वर्ग | उदाहरणे | एकूण वार्षिक भत्ता | रकमेचा तपशील (DBT) |
| ‘अ’ वर्ग शहरे (High Tier) | बृहन्मुंबई, पुणे, नागपूर, छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद), नाशिक | ₹ ६०,०००/- | भोजन (₹32,000) + निवास (₹20,000) + उदरनिर्वाह (₹8,000) |
| ‘ब’ वर्ग शहरे (Tier 2/3) | इतर महानगरपालिका क्षेत्रे (उदा. कोल्हापूर, सोलापूर, अमरावती) | ₹ ५५,०००/- | भोजन (₹32,000) + निवास (₹15,000) + उदरनिर्वाह (₹8,000) |
| ‘क’ वर्ग शहरे | नगरपालिका / उर्वरित जिल्हा मुख्यालय | ₹ ४७,०००/- | भोजन (₹32,000) + निवास (₹10,000) + उदरनिर्वाह (₹5,000) |
मोठा फायदा: ‘अ’ वर्ग शहरात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्याला दरमहा ₹५,०००/- (₹६०,००० वार्षिक) निर्वाह भत्ता मिळणार आहे. शहरात शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी ही खूप मोठी आर्थिक मदत आहे!
🎯 किती विद्यार्थ्यांना लाभ मिळतो?
या योजनेअंतर्गत प्रति जिल्हा ६०० याप्रमाणे, एकूण २१,६०० विद्यार्थ्यांना या योजनेचा लाभ मिळतो.
🔑 अर्ज करण्याची पात्रता आणि निकष
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- जात प्रवर्ग: विद्यार्थी इतर मागास वर्ग (OBC), विमुक्त जाती (VJ), भटक्या जमाती (NT), किंवा विशेष मागास प्रवर्ग (SBC) मधील असावा.
- उत्पन्न मर्यादा: विद्यार्थ्यांच्या पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ८ लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
- शैक्षणिक गुणवत्ता: १२ वी मध्ये किमान ६०% गुण असणे आवश्यक आहे (प्रथम वर्षासाठी).
- अभ्यासक्रम: विद्यार्थी व्यावसायिक (७०% जागा) किंवा बिगर-व्यावसायिक (३०% जागा) अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेश घेतलेला असावा.
- उदा. B.E., M.B.B.S., B.Pharmacy, B.Sc., B.A. इ.
- वस्ती: विद्यार्थी आपल्या घरापासून दूर, शासकीय वसतिगृह नसलेल्या ठिकाणी किंवा वसतिगृहात प्रवेश न मिळाल्याने शहरात भाड्याने राहत असावा.
📄 Savitribai Phule Adhar Yojana 2025, OBC Students Scheme 2025 आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रिया
आवश्यक कागदपत्रे (गरज पडल्यास Bold करा):
- आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक केलेले असणे अनिवार्य).
- जातीचा दाखला (Caste Certificate) आणि वैध Non-Creamy Layer (NCL) प्रमाणपत्र.
- उत्पन्नाचा दाखला (८ लाख रुपये मर्यादेतील).
- मागील वर्षाची उत्तीर्ण मार्कशीट (द्वितीय/तृतीय/चतुर्थ वर्षातील विद्यार्थ्यांसाठी).
- महाविद्यालय / संस्थेचे बोनाफाईड सर्टिफिकेट.
- भाडे करारनामा (Rent Agreement) (आवश्यक असल्यास).
- बँक पासबुकची प्रत (DBT साठी).
📝 अर्ज प्रक्रिया (अर्ज कुठे करायचा?)
अर्जाची प्रक्रिया पूर्णपणे ऑनलाईन (Online) आहे.
- Official Portal: OBC Bahujan Welfare Department च्या अधिकृत पोर्टलवर किंवा MahaDBT पोर्टलवर जा. (Fake links पासून सावध राहा!)
- नोंदणी/लॉगिन: नवीन असाल तर नोंदणी करा, अन्यथा लॉगिन करा.
- योजना निवडा: ‘ज्ञानज्योती सावित्रीबाई फुले आधार योजना’ निवडा.
- अर्ज भरा: विचारलेली सर्व वैयक्तिक आणि शैक्षणिक माहिती काळजीपूर्वक भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: स्कॅन केलेली सर्व कागदपत्रे अपलोड करा.
- अंतिम सादर (Submit): अर्ज सबमिट करण्यापूर्वी सर्व माहितीची एकदा तपासणी करा.
अर्ज करण्याची अंतिम तारीख: सध्याच्या ट्रेंडनुसार अर्ज सुरू आहेत. अंतिम मुदत कधीही जवळ येऊ शकते, म्हणून तात्काळ अर्ज करा.
लेखक आणि विश्लेषक:
“मी महाराष्ट्रातील शैक्षणिक आणि सरकारी योजनांचा सखोल अभ्यास करणारा विश्लेषक आहे. मी विद्यार्थ्यांना आर्थिक सहाय्यता आणि योग्य शिष्यवृत्ती (Scholarship) मिळवण्यासाठी अचूक मार्गदर्शन करतो. माझा सल्ला आहे की, ₹६०,०००/- ची ही मोठी संधी कोणत्याही पात्र विद्यार्थ्याने गमावू नये. अर्ज करताना कोणतीही चुकीची माहिती देऊ नका.”