eGramSwaraj Mobile App maharshtra
माझ्या प्रिय ग्रामस्थ बंधू-भगिनींनो,
तुमच्या गावात झालेल्या विकासकामांवर आणि सरकारी योजनांवर नेमका किती निधी खर्च झाला? तुमच्या घराशेजारील रस्त्यासाठी किती पैसे मंजूर झाले? आणि ते काम सध्या कोणत्या टप्प्यावर आहे? हे सर्व प्रश्न प्रत्येक जागरूक नागरिकाच्या मनात येतात.
आजपर्यंत ग्रामपंचायतीच्या नोंदी आणि कागदपत्रे पाहण्यासाठी वेळ खर्च करावा लागत होता. पण आता भारत सरकारने मोठी क्रांती केली आहे! तुमच्या ग्रामपंचायतीचा प्रत्येक खर्च, मंजूर निधी आणि कामाची सद्यस्थिती — फक्त एका क्लिकवर — तुमच्या मोबाइलवर उपलब्ध आहे.
भारत सरकारच्या पंचायत राज मंत्रालयाच्या eGramSwaraj Portal मुळे आता ग्रामपंचायत पारदर्शकता १००% शक्य झाली आहे.
👉 तुमचा निधी कुठून येतो? – उत्पन्नाचे स्रोत आणि वाटप
ग्रामपंचायतीला गावाच्या विकासासाठी मिळणारा निधी अनेक स्रोतांकडून येतो. जागरूक नागरिक म्हणून तुम्हाला हे स्रोत माहित असणे आवश्यक आहे:
- १. केंद्र सरकारचा निधी: १४ व्या आणि १५ व्या वित्त आयोगातून (Finance Commission) थेट ग्रामपंचायतीला मिळणारा मोठा निधी.
- २. राज्य सरकारचा निधी: राज्य सरकारच्या विविध योजनांसाठी मिळणारा निधी.
- ३. स्थानिक महसूल: घरपट्टी, पाणीपट्टी आणि इतर स्थानिक करांमधून जमा होणारा निधी.
- ४. योजना-आधारित निधी: महात्मा गांधी नरेगा (मनरेगा), स्वच्छ भारत अभियान (SBA) यांसारख्या विशिष्ट योजनांसाठी मिळणारा निधी.
हे सर्व पैसे कशासाठी मंजूर झाले आणि कोणत्या खात्यात जमा आहेत, हे तुम्ही eGramSwaraj App वर पाहू शकता.
🚧 विकासकामे मंजुरी आणि प्रगती कशी तपासायची?
eGramSwaraj मध्ये तुम्ही ‘Activity’ (कार्यकलाप) विभागामध्ये गावातील प्रत्येक कामाची माहिती पाहू शकता.
या माहितीमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असतो:
- कामाचे नाव (उदा. सिमेंट रस्ता बांधणी, गटार दुरुस्ती, पाणीपुरवठा योजना).
- कामासाठी मंजूर झालेला एकूण निधी.
- कामाची सुरुवातीची तारीख आणि अपेक्षित समाप्तीची तारीख.
- सध्या कामाची सद्यस्थिती (Progress Status).
💰 प्रत्यक्ष खर्च किती? – पेमेंट तपशील (Payment Details)
हा सर्वात महत्त्वाचा भाग आहे. eGramSwaraj वर तुम्ही ‘Financial Progress’ किंवा ‘Expenditure’ विभागात पाहू शकता की, मंजूर निधीपैकी प्रत्यक्ष किती पैसा खर्च झाला आहे.
- Payment Vouchers: कोणत्या कामासाठी, कोणत्या तारखेला, कोणत्या ठेकेदाराला किंवा लाभार्थ्याला पैसे देण्यात आले, याचे व्हॉउचर तपशील उपलब्ध असतात.
- कामाचा खर्च (Head-wise Expenditure): प्रशासकीय खर्च, बांधकाम खर्च किंवा वस्तू खरेदी खर्च — प्रत्येक विभागात झालेला खर्च स्पष्ट दिसतो.
- उदाहरणार्थ, जर एखाद्या कामासाठी ₹ ५,००,००० मंजूर असतील आणि आतापर्यंत ₹ ३,८०,००० खर्च झाला असेल, तर तो तपशील अगदी स्पष्टपणे दिसतो.
📱 eGramSwaraj App कसा वापरायचा? – सोपी प्रक्रिया
eGramSwaraj अॅप वापरणे खूप सोपे आहे आणि ते १८+ वयोगटातील कोणालाही सहज जमेल.
- अॅप डाउनलोड करा: तुमच्या मोबाइलच्या Play Store / App Store वरून ‘eGramSwaraj‘ हे ॲप डाउनलोड करा.
- राज्य निवडा: तुमचा राज्य (उदा. महाराष्ट्र) निवडा.
- जिल्हा आणि तालुका निवडा: तुमचा जिल्हा आणि तुमचा तालुका (Block) निवडा.
- ग्रामपंचायत निवडा: तुमच्या गावाच्या ग्रामपंचायतीचे नाव निवडा.
- आर्थिक वर्ष निवडा: तुम्हाला ज्या वर्षाचा खर्च पाहायचा आहे, ते आर्थिक वर्ष निवडा (उदा. 2024-25).
- माहिती पहा: आता तुम्हाला अनेक पर्याय दिसतील: ‘Approved Activities’, ‘Financial Progress’, ‘Receipts’, ‘Expenditure’ यावर क्लिक करून माहिती तपासा.
✅ नागरिकांनी ही माहिती का तपासावी?
- १. पारदर्शकता (Transparency): शासनाचे पैसे तुमच्या गावाच्या विकासासाठी योग्य प्रकारे वापरले जात आहेत की नाही, हे तुम्हाला समजते.
- २. जबाबदारी (Accountability): तुम्ही ग्रामपंचायत सदस्यांना आणि प्रशासनाला त्यांच्या कामाबद्दल प्रश्न विचारू शकता.
- ३. गावाचा विकास: माहिती मिळाल्यावर तुम्ही योग्य कामांसाठी निधी मागू शकता. तुम्ही विकासकामांमध्ये सक्रिय सहभागी होऊ शकता.
महत्त्वाचा सल्ला! सरकारी नोंदी आणि खर्चाची माहिती तपासताना नेहमी एक गोष्ट लक्षात ठेवा. eGramSwaraj App हे १००% विश्वसनीय सरकारी माहितीचे स्रोत आहे. त्यामुळे, माहिती पाहताना फक्त या अधिकृत ॲपवर आणि पोर्टलवर विश्वास ठेवा. व्हॉट्सॲपवर येणाऱ्या चुकीच्या अफवा (Fake Messages) किंवा ‘खर्च झालाच नाही’ अशा मेसेजपासून सावध राहा. कोणतीही शंका असल्यास, थेट ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा जिल्हा परिषद कार्यालयातील नोंदी (Records) तपासा. फक्त विश्वासार्ह सरकारी स्रोत वापरा.
eGramSwaraj: गावाच्या खर्चाची माहिती मोबाइलवर तपासा
ही माहिती वाचून तुम्ही तुमच्या ग्रामपंचायतीचा खर्च मोबाइलवर तपासण्यास नक्कीच सुरुवात कराल. यामुळे तुमच्या गावात पारदर्शकता वाढेल आणि तुम्ही सक्षम नागरिक म्हणून गावाच्या विकासकामांमध्ये मोठे योगदान द्याल.
लेखक: Rajesh Tiwari
Rajesh Tiwari हे सरकारी योजना, ग्रामविकास आणि पंचायत पारदर्शकतेच्या विषयावर सखोल माहिती देणारे तज्ज्ञ आहेत. त्यांना ६+ वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांचा उद्देश सामान्य नागरिकांपर्यंत शासनाच्या प्रत्येक निर्णयाची